ไมโครพลาสติกคืออะไร? ส่งผลกระทบร้ายแรงต่อธรรมชาติอย่างไร

ไมโครพลาสติก คือ ชิ้นส่วนพลาสติกขนาดเล็กที่มีความยาวน้อยกว่า 5 มิลลิเมตร สามารถสร้างอันตรายต่อมหาสมุทรและสัตว์น้ำได้  โดยพลาสติกเป็นขยะทะเลประเภทที่แพร่หลายที่สุดที่พบในมหาสมุทร เศษพลาสติกสามารถมีหลายรูปร่าง และหลายขนาดได้ แต่เศษพลาสติกที่มีความยาวน้อยกว่า 5 มิลลิเมตร (หรือขนาดประมาณเมล็ดงา) จะเรียกว่า “ไมโครพลาสติก”

ไมโครพลาสติก (Microplastics)

ในฐานะที่เป็นสาขาใหม่ของการศึกษา จึงไม่ค่อยมีใครรู้จักเกี่ยวกับไมโครพลาสติกและผลกระทบของไมโครพลาสติกมากนัก  โดยมีโครงการ NOAA Marine Debris เป็นผู้นำในการทำวิจัยหัวข้อนี้ มีการลงภาคสนามและได้รวบรวมตัวอย่างไมโครพลาสติก ตะกอน ทราย และน้ำผิวดิน ซึ่งได้รับการพัฒนาและดำเนินการทดสอบมาอย่างต่อเนื่อง จนในที่สุดก็สามารถเปรียบเทียบปริมาณไมโครพลาสติกที่ปล่อยสู่สิ่งแวดล้อมได้ทั่วโลก 

การแพร่กระจายของไมโครพลาสติกมาจากแหล่งต่าง ๆ รวมถึงจากเศษพลาสติกขนาดใหญ่ที่ย่อยสลายเป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อย นอกจากนี้ microbeads ซึ่งเป็นไมโครพลาสติกชนิดหนึ่ง เป็นพลาสติกโพลีเอทิลีนที่ผลิตขึ้นมาในรูปแบบชิ้นเล็ก ๆ ซึ่งถูกเติมลงในผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพและความงาม เช่น…น้ำยาทำความสะอาดและยาสีฟันบางชนิด อนุภาคเล็ก ๆ เหล่านี้สามารถลอดผ่านระบบกรองน้ำได้อย่างง่ายดาย และไปสิ้นสุดในมหาสมุทรและเป็นอันตรายต่อสิ่งมีชีวิตในน้ำ

พลาสติกเข้ามาแทนที่ส่วนผสมจากธรรมชาติมากขึ้น จนมีความกังวลเรื่องอันตราย 

ไมโครบีดที่พึ่งค้นพบนี้ไม่ใช่ปัญหาล่าสุด เพราะตามโครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติกล่าว พบว่าไมโครบีดพลาสติกปรากฏตัวครั้งแรกในผลิตภัณฑ์ดูแลร่างกายเมื่อประมาณ 50 ปีที่แล้ว โดยพลาสติกเข้ามาแทนที่ส่วนผสมจากธรรมชาติมากขึ้นเรื่อย ๆ ในปี 2555 ปัญหานี้ก็ยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด มีผลิตภัณฑ์ที่มีไมโครบีดพลาสติกจำนวนมากออกสู่ตลาด และไม่ค่อยมีการรับรู้จากผู้บริโภคมากนัก

แต่ในปัจจุบันนี้ผู้บริโภคและองค์กรอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมตลอดจนวงการวิทยาศาสตร์ เริ่มตื่นตัวต่อผลกระทบที่เกิดจากไมโครพลาสติกมากยิ่งขึ้น รวมทั้งอันตรายที่ไมโครพลาสติกเหล่านี้เล็ดรอดเข้ามาในร่างกายของมนุษย์แบบไม่รู้ตัว ซึ่งคาดว่าในอนาคตจะมีการจัดหาวิธีป้องกันและแก้ไขต่อไป เพื่อไม่ทำให้เกิดปัญหาสุขภาพตามมา รวมทั้งปัญหาใหญ่ที่จะเกิดขึ้นต่อสิ่งแวดล้อมไม่ว่าจะเป็นการที่ไมโครพลาสติกเล็ดลอดเข้าไปในตัวปลา และมนุษย์ก็นำปลามารับประทาน เป็นต้น ซึ่งเป็นปัญหาที่มาจากสิ่งขนาดเล็กแต่มีจำนวนมหาศาล ส่งผลกระทบอย่างใหญ่ที่ต้องได้รับการแก้ไขโดยเร็ว